Category Archives: Blog Yazıları

Sektörde otoyol projelerini dizayn, inşa etmek ve bu inşanın güncel durumunu, performansını takip etmek için yenilikçi dijital teknolojilere karşı sürekli ve artan bir kullanım vardır. Yapı Bilgi Modellemesi (BIM) otoyol projeleri de dahil olmak üzere bir çok endüstriyel ve altyapı gibi projelerde çok hızlı bir şekilde kabul görmüştür.

Genel anlamda, bir iş sürecinde bir karar ne kadar erken verilirse, MacLeamy diyagramından da görülebileceği gibi, maliyet ve zaman gibi önemli proje değişkenleri üzerindeki potansiyel olumlu etkisi o kadar büyük olur.

 

Örneğin, planlanan bir otoyol güzergahının, kavşaklar ve yapılar gibi gerekli tüm elemanları ile birlikte gerçekçi bir 3D ortamında gözden geçirilmesi, planlama aşamasında karmaşık ve maliyetli değişikliklerin önlenmesinde belirleyici bir etkiye sahip olabilir. Daha sonraki tasarım süreci boyunca tasarımcılar, müşterinin bütçesi ve gereksinimleri doğrultusunda kapsam, program ve maliyet arasında bir denge sağlamalıdır. Herhangi bir değişiklik paraya mal olabilir ve zaman kaybına neden olabilir. Geleneksel tasarım yöntemleri, genellikle maliyet tahminleri ve çizelgeleme bilgileri üretmek için önemli ölçüde zaman ve çaba gerektirir. Ancak BIM kullanımı ile tüm çizelgeler, metrajlar ve diğer hayati çok hızlı bir şekilde elde edilebilir. Bu basitleştirme, tasarımcı ve proje ekibinin tasarım sürecinin doğruluğu üzerinde sıkı bir kontrol sahibi olmasını sağlar, zahmetli elle yapılan doğrulamayı ortadan kaldırır ve maliyet verimliliğini ve işbirliğini geliştirir.

Proje detaylı tasarıma geçerken çok büyük miktarda veri oluşacaktır. Projenin tamamlanmasının ardından ikizini oluşturduğumuz bu dijital model yükleniciye iletilir. BIM modeli, tasarımcılar ve müteahhitler arasındaki veri transferini de iyileştirir. Bu şekilde sağlanan bilgi miktarı ve sistematik organizasyonu, kağıt temelli veri aktarımından çok daha etkilidir.

İlk BIM sözleşmeleri, sisteme gelen revizyonların sayısında bir azalma gösterdi (%2-%12). BIM uygulaması, veri alışverişini standartlaştırma ihtiyacı konusunda kuruluş içinde farkındalığı artırdı.

BIM uygulaması, inşaattan projeye ve oradan teknik ofislere gelen verileri doğrulamak için proje ekiplerinde farkındalığı artırdı kolaylıklar sağladı. Belge tedarik süreleri, geleneksel süreçlere kıyasla beş kat azaldı.

Yukarıda bir otoyol projesinde yönetici konumunda bulunan ekipler için yapılan bir anket çalışması bulunmakta. Bu ankete göre otoyol projelerinde BIM metodolojisi;

• En çok faydayı görsellik sağlayarak projenin gidişatı konusunda daha sağlıklı bir fikir elde etmemizi sağlıyor.
• Multidisipliner bir sektörde koordinasyon ve işbirliğini arttırıyor.
• Revizyonları minimuma indirmek için dizayn optimizasyonu sağlanabiliyor.
• Dizaynda yapılan yanlışları gözler önüne seriyor.
• İnşaatın bir simülasyonunu önceden deneyimleme şansınız oluyor.
• 3D model üzerinde çok hızlı değişiklikler yapılabiliyor.
• Multidisiplinler arasındaki veri paylaşımını çok efektif bir şekilde gerçekleştirebiliyor.
• Projeye dahil olan büyün paydaşlar tek bir model üstünden bütün güncellemeleri takip edebiliyor
• Daha az kağıt işçiliği ile veri paylaşımında daha düzenli bir sistem ve hızlılık sağlanıyor.

Otoyol Projesinde BIM Kullanımı Örnek Vaka: E9 Otoyolu Projesi (Norveç)

Sıfırdan yapılan bir otoyol projesi örneği olarak Norveç’teki E39 Otoyolu Projesi öne çıkmaktadır. Bu proje, Norveç’in batı kıyısındaki E39 otoyolunun deniz altı tünelleri, köprüler ve viyadüklerle tamamen yeni bir rota üzerinden inşa edilmesini içeriyor. Proje, BIM kullanılarak tasarlanmış ve yönetilmiştir. İşte bu projeye dair sayısal veriler ve BIM’in katkıları

• Proje Uzunluğu: Yaklaşık 1100 kilometre (Kristiansand’dan Trondheim’a kadar).
• Yeni Yol Uzunluğu: 50 kilometrelik yeni otoyol, tüneller ve köprülerle Norveç’in batı kıyısındaki mevcut yolların yerini almakta.
• Proje Süresi: Proje planı 2015’te başlamış olup 2025’e kadar tamamlanması öngörülüyor.
• Proje Maliyeti: Toplamda yaklaşık 340 milyar Norveç Kronu (yaklaşık 40 milyar USD).
• Deniz Altı Tünel Uzunluğu: Proje kapsamında inşa edilen deniz altı tünellerinin toplam uzunluğu 27 kilometre olacak. Bu tüneller, dünyanın en uzun ve en derin deniz altı tünellerinden biri olacak.
• Köprü Sayısı: Proje boyunca 10 büyük köprü inşa edilecek.
• Tünel Sayısı: Toplamda 11 tünel yapılacak.

 

BIM Kullanımı ve Katkıları

1. Tam Entegre Tasarım (3D ve 4D BIM):
   • Projenin her aşamasında 3D modelleme ve 4D zaman planlaması kullanılarak, inşaatın her adımı görselleştirilmiş ve planlanmıştır. BIM, farklı disiplinler (yapısal, mekanik, elektrik ve inşaat) arasında entegrasyon sağlayarak hataları minimuma indirdi.
   • Özellikle deniz altı tünelleri ve köprülerin inşasında BIM kullanımı, zorlu coğrafi koşullara uygun çözüm geliştirmeye olanak sağladı.
2. Zaman Yönetimi (4D BIM):
   • Proje boyunca her inşaat aşaması zaman çizelgesi ile entegre edilerek izlenmiştir. BIM sayesinde tünel kazıları, malzeme teslimatları, köprü ayaklarının yerleştirilmesi gibi kritik aşamalar önceden planlanmış ve gecikmelerin önüne geçilmiştir.
   • BIM tabanlı zaman yönetimi, inşaat programında yaklaşık %10’luk bir zaman tasarrufu sağladı.
3. Maliyet Yönetimi (5D BIM):
   • Maliyet yönetimi açısından BIM, projede kullanılan her malzemenin ve inşaat sürecinin maliyetlerini doğru bir şekilde izleme ve analiz etme olanağı sundu. Bu, bütçenin aşılmasını önledi ve maliyet sapmalarını %15 oranında azalttı.
   • BIM kullanılarak yapılan maliyet analizleri sayesinde, projenin 2025’te planlanan maliyetlerin altında tamamlanması öngörülmektedir.
4. Simülasyon ve Çevresel Etki Değerlendirmesi:
   • BIM, yeni yol güzergahı boyunca çeşitli simülasyonlar yapılarak projedeki olası çevresel etkilerin azaltılmasına yardımcı oldu. Bu, hem sürdürülebilir malzeme seçiminde hem de çevreye zarar vermeden yolun inşasında etkili oldu.
   • Projede deniz altı tünelleri ve köprüler kullanılarak feribot geçişlerinin yerine daha az çevresel etki yaratan karayolu bağlantıları tercih edilmiştir.
5. Bakım ve İşletme:
   • Projenin tamamlanmasından sonra, otoyolun dijital ikiz (digital twin) modeli oluşturularak, gelecekteki bakım ve onarım süreçlerinde kullanılacaktır. Bu model, yolun bakım maliyetlerini %20 oranında azaltmayı hedeflemektedir.

 

Çeşitli Tasarımcılar Tarafından Modellenmiş Otoyol Projeleri

 

Referanslar:

Building Information Modelling (BIM) Implementation for Highway Project from Consultant’s Perspectives in Malaysia

E Halim¹, A Mohamed² and M S Fathi¹

 

https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1755-1315/971/1/012003/pdf

 

Building Information Modelling (BIM) for road infrastructure: TEM requirements and recommendations/2021/United Nations

 

https://unece.org/sites/default/files/2021-05/2017495_E_pdf_web.pdf

 

Building Information Modeling (BIM) Practices in Highway Infrastructure/ 2021/FHWA Global Benchmarking Program Report

https://international.fhwa.dot.gov/pubs/pl21024/fhwa_pl21024.pdf

https://www.techture.global/solutions/segments/bim-for-infrastructure

 

 

ERAY BURUKOĞLU

Building Information Modelling(BIM) ile hedefin, yapının dijital ikizinin hazırlanması, yaşatılması olduğundan bahsetmiştik. Firma ve projelerin BIM durumlarının belirlenmesi için iki farklı kategori var, boyutlandırma ve seviyelendirme. Boyut konusuna başka bir yazıda değineceğim, bu yazı seviyelendirme hakkında.

Peki nedir bu seviyelendirme konusu ?

BIM üzerinden seviyelendirme yapıya ait bilgilerin elektronik ortamda olması ve ekiplerin birlikte çalışma oranları dikkate alınarak ölçülür.

BIM Seviye 0 :

Sadece yapının 2D çiziminin olduğu, herhangi bir dijital içeriğin üretilmediği, kayıt altına alınmadığı durumdur.

Ekipler arası veri paylaşımı yoktur. Tüm paydaşların, ayrı kopyalar(versiyonlar) halindeki kağıt çıktılar üzerinden proje bileşenlerini takip ettiği durumdur.

BIM seviye 1 :

Yapının 3D çiziminin var olduğu, kısıtlı verinin elektronik olarak üretildiği seviyedir.

Ekipler arasında veri paylaşımının olmadığı, ekip/paydaşların kendi kopyaları üzerinden proje bilgilerini takip ettiği senaryodur.

BIM Seviye 2 :

Yapıya ait 3D mimari plan, iş planı vb. yapıya ait bilgilerin elektronik olarak üretildiği, saklandığı, takip edildiği durumdur.

Ekipler arasında veri paylaşımının aktarılabilir dosya türleri ile yapıldığı yöntemdir. Güncellenen herhangi bir veri, tüm paydaşlar ile e-posta,ftp, sunucu vb ortamda aktarılır. Ekipler arasında eş zamanlı bilgi paylaşımı yoktur.

BIM Seviye 3 :

Yapıya ait bileşenlerden 3D mimari plan, iş planı ve maliyet-metraj gibi kritik tüm bilgilerin elektronik olarak üretildiği, saklandığı, takip edildiği durumdur.

Ekipler arası tam bir iş birliği durumudur. Tüm ekiplerin aynı veriyi, aynı ortamdan, son ve güncel hali ile görebildiği tam bir bütünlük içerisinde ve beraber üretme halidir.

Bu seviye openBIM olarak adlandırılır, ideal ve en üst BIM seviyesidir.

BIMCRONE yapıya ait dijital içerikleri tek bir ortamdan erişilebilmesi ile BIM 3 seviyesinde hizmet veren bir çözümdür. Mobil versiyonu ile şantiye verisini anlık alabilmeye, cloud alt yapısı ile tüm verinin entegre edilmesine imkan tanır. Şantiyeden, teknik ofise, yükleniciden, üst yönetime kadar tüm kullanıcıların aynı veriyi, farklı yetkiler ile erişebilmesine imkan tanır.

#bimcrone #bimlevels #bimmanager #buildinginformationmodelling #bim

 

Nesrin AKIN ÖZTABAK

İnşaat sektörüne baktığımız zaman verimsizlik neredeyse elle tutulur, gözle görülür bir boyuttadır. İstatistiklere göre yapı projelerindeki verimsizlik oranı %47, gecikme yaşanan projelerin oranı %60 civarındadır. Nispeten küçük bir yapının bile, yaşam döngüsünde toplanan veriler, tahmin edebileceğiniz üzere odalar dolusu olabilir. Böyle bir veri hacmini izlemek ve kontrol etmek son derece zordur. Aynı anda birçok proje üzerinde çalışan firmalarda sorunun büyüklüğü katlanarak artmaktadır. Tüm dünyada ortak akıl ile bu sorunun çözümü dijitalleşmedir. Sektördeki ortak veri platformu oluşturmak, dijital bir proje yönetim çözümü sunmak için farklı yazılım veya yazılımlar grubu vardır. Bir arge projesi olarak yolculuğuna başlayan BIMCRONE, değerli rakiplerinden beslenirken, farklılaşmaya da önem vermektedir.  BIMCRONE’nun sunduğu değer önerisinde en önemli olarak sunmak istediğimiz dört rekabet avantajı vardır:

1-BIMCRONE, yapının yaşam döngüsünü bir bütün olarak ele alır.

BIMCRONE, bir projenin dijital ikizini oluşturarak, binanın planlama aşamasından, inşaat, işletme, restorasyon hatta yıkım ve geri dönüşüm süreçlerinde fayda sağlayacak bilgiyi güncel durumda, farklı fonksiyonlar ile kullanıcılarına sunar. Tek bir platformda yapının detaylı verilerini depolar, yeniden kullanır ve önerir.

2- BIMCRONE verileri entegre eder ve model üzerinde tutar.

 

BIMCRONE, bir binanın her bir duvarında kullanılan malzeme detaylarından, gecikme raporlarına hatta herhangi bir anda gerçekleşen inşaat ilerleme yüzdesine ait bilgileri tek bir platformda, gerçek zamanlı görüntülemeyi mümkün kılar. 3D model üzerinde herhangi bir yapı elemanı seçerken miktar, zamanlama, maliyet vb. bilgilerin yanında, kurumsal arşiv ve projeksiyon verilerine kolayca ulaşabilirsiniz.

3-BIMCRONE inşaat projesini 360° yönetir

 

BIMCRONE bir işbirliği ortamıdır. Farklı ekipler tarafından üretilen bilginin, anlık olarak diğer ekipler ile rol ve yetkilere bağlı olarak erişilmesini sağlar.Yükleniciler, tasarım ekipleri, saha ekipleri, denetim ekipleri, yöneticiler, teknik ofisler ve taşeronlar tarafından erişilebilenveri havuzu, paylaşım ortamı sağlar. Hatta kamu kuruluşları, finans, sigorta gibi projenin diğer paydaşları da gerektiğinde bu bilgilere kolayca erişebilir ve projenin gelişimini aynı platformda takip edebilirler.

 

4-BIMCRONE kullanıcı dostudur.

BIMCRONE, en kullanıcı dostu arayüze sahiptir ve çeşitli teknik geçmişlere sahip ekip üyelerinin kullanımını kolaylaştırır. Türkçe dahil çeşitli dil seçeneklerine sahiptir. BIMCRONE, sadece bir yazılım çözümü gibi değil, iş ortağı gibi çalışır. Birlikte çalıştığı ekipler arasında bilgi paylaşımı, tecrübe aktarımı ve birlikte gelişime özen gösterir.

 

Bige UZUN

Bir yapının inşası sırasında görmekte olduğumuz 4 çeşit proje tipi vardır. Bunlar statik mimari mekanik ve elektrik projesidir. Mimari projede amaç bina kullanıcıların istekleri göz önünde bulundurularak şekillendirilmektedir. Statik projeamacı ise mimari projenin binanın taşıma sisteminden etkilenmeyecek şekilde yapılmasıdır. Daha sonrasında bu mimari ve statik projeye uygun olucak şekilde mekanik tesisat ve elektirk projeleri gelir.

1-Statik Proje

 

Statik projeler mimari projelere uygun olarak inşaat mühendisleri tarafından yapılmaktadır. Ölçekler yapı özelliği ve büyüklüğüne göre hazırlanır. Çelik, yığma, betonarme ve buna benzer yapıların türlerine uygun olarak tüm kat planları, kesitleri ve detayları hesaplanmaktadır.

2-Mimari Projeler

 

Mimari proje; mimarlar tarafından hazırlanan vaziyet plânı, bodrum katlar dâhil olmak üzere bütün kat plânları, çatı plânı ile bunlara ilişkin en az iki adet kesit ve yeteri sayıda görünüş, gerektiğinde sistem kesitleri ve nokta detayları bulunduran yapı projelerinden meydana gelmektedir.

3-Mekanik Proje

 

Mekanik tesisat projesinin hazırlanabilmesi için bir çok çalışma gerekmektedir. Tuğla Ytong gibi aplikasyon malzemelerinin ısı kayıplarının da hesabı yapılarak mimari yapının özellikleri dikkate alınmalıdır. Bu bağlamda yapının ihtiyacı olan ısıtma soğutma gibi mekanik ihtiyaçların mühendislik meziyetleriyle karşılanması beklenir.

 

4-Elektrik Projesi

Elektrik tesisat projesi; mimari projeye uygun olarak, elektrik mühendislerince hazırlanan, ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen kuvvetli ve zayıf akıma ilişkin elektrik iç tesisatı hazırlanan binanın elektrik ihtiyacını karşılayacak olan projelerdir.

 

Referanslar

Mimarlik.org

Mimarist.org

Istanbul.imo.org.tr

https://www.bluetecmne.com/blog/a-guide-to-mechanical-consultancy-in-singapore/

theengineeringcommunity.org

 

 

Eray BURUKOĞLU